وحدت و اتحاد از منظر قران قسمت دوم

درطول حیات با برکت پیامبر اسلام(ص) مواردی وجود داشته ، که ایشان صرفاً به جهت حفظ وحدت به اقداماتی مبادرت ورزیده اند . نکته تاریخی دیگری که از توجه بزرگان امت بر مسئله اتحاد وجلوگیری از وقوع تفرقه در امت می بایست بدان اشاره داشت . زندگی پر فراز و نشیب امیرالمومنین علی (ع) می باشد. سکوت ایشان درمقابل اقدام برخی از صحابه در آتش کشیدن خانه حضرت زهرا(س) و حوادث بعدی ، سکوت 25 ساله و منع اطرافیان ازاقدامات تفرقه انگیز جهت مراقبت از وحدت مسلمین بوده و آن حضرت در برابر اصرار برخی از یاران بر مقابله با دشمن ، عکس العملی نشان نمی دادند . و همین تفکر را می توان در جریان حکمیت در جنگ صفین از جلوگیری از متلاشی شدن لشگر اسلام دید .

از دیگر رفتارهای اتحاد بخش جماعت اسلامی ، رفتارهای امام حسن (ع) و امام حسین (ع) در دوران پس از صلح که خود نمادی از اقدامات اتحاد بخش بوده می توان مشاهده نمود و این دو بزرگوار علی رغم مشاهده همه افعال و اعمال معاویه ، که ناقض صلح نامه بود ، ولی برای جلوگیری تنش در جامعه ی اسلامی از سویی و توجه به توطئه ها و اقدامات رومیان برای حمله به حکومت اسلامی به هیچ عملی اقدام نورزیدند و حتی اطافیان خویش را نیز از هر گونه اقدامی که به تفرقه بینجامد ، منع و نهی می کردند .

اقدامات امام سجاد (ع) نسبت به جریان مختار و زیدیه و همچنین امام باقر و امام صادق علیهما السلام در برخورد با اقدامات براندازانه اواخر دوران حکومت خاندان بنی امیه و نوع تقابل آنان با حکومت بنی العباس در همین مقوله برای حفظ وحدت در جامعه ی اسلامی در آن روزگار بوده است .

با اینکه عده ای بسیاری از شیعیان در طول تاریخ در نقاط مختلف از جهان اسلام به دست حاکمان مستبد و جهان سنی ، کشته شدند به طوری که مثلاً بنابر نقل ابن خلدون فقط در یک نوبت در بغداد بیست هزار نفر کشته شده بودند ، اما دستورالعمل کلی شیعیان تقیه کردن و تن ندادن به تفرقه بین مسلمین در ایجاد جنگ های داخلی بوده و هست و هر کس مقداری در زمینه فقه و کلام شیعه مطالعه و تحقیق انجام داده باشد ، اذعان خواهد داشت ، مراد از تقیه در این مکتب ، نفاق نیست بلکه کتمان حقایق برای حصول مصلحتی بزرگتر است¹ .

 وحدت ، اتحاد

وحدت به معنا و مفهوم یکتائی و یگانگی است . این اصطلاح در زبان فارسی به ویژه در حوزه سیاسی به معنای اتحاد و همبستگی اجتماعی میان ملت ، امت و شهروندان جامعه و یا کشورو یا کشورها وجوامع به کار می رود . این رو هرگاه سخن ازوحدت در حوزه علوم سیاسی و اجتماعی به کار می رود به معنای اتحاد است¹ .

اتحاد درلغت به معنی با هم بودن ،یکی شدن و به هم پیوستن آمده است

وحدت و اتحاد از منظرقرآن کریم

ازنظر قران کریم ، انسانها از جنس مذکرومؤنث آفریده شده اند². ومردمان امتی واحد ویگانه بوده اند³. و تمایز رنگ و زبان آنان نه مایه امتیاز و نه نشانه ی  برتری است ، بلکه نشانه های  قدرت الهی است⁴ . چند گونگی  قبیله ای و طایفه ای ، راهی برای شناسائی بهتر و هماهنگی و همگرائی است⁵. هرملتی به جهات چندی پدیدار می گردد. چنانکه امتها و شرایع نیز به جهات شرایط زمانی ، روحیات ، مقتضیات روحی و روانی ، انسان پدید آمده است⁶ . قرآن می کوشد تا همه ی  انسانها را در نهایت در یک جامعة جهانی واحد گرد آورد وجهانی شدن به عنوان یک فرایند طبیعی و جهانی سازی به عنوان یک برنامه اسلامی مورد تاکید و تأیید قرآن و اسلام است . قرآن از انسانها می خواهد که درنهایت با حفظ اصول و در نظر داشتن اختلاف های ملی و حتی شریعتی خود، در یک اجتماع کلان و واحد انسانی جهانی گرد هم آیند و به اصول و ارزشهای مشترکی توجه کنند. از این رو مردم را به کلمه ی یگانگی فرا می خواند.⁷

یکی از اساسی ترین موضوعات مطرح در روابط اجتماعی مسلمانان که از آغاز ظهور اسلام و خصوصاً پس از تشکیل حکومت اسلامی مورد توجه قرآن مجید و شخص پیامبراکرم(ص) قرار داشت، مسئله مهم وحدت جامعه اسلامی بود.
«وحدت» و «اتحاد» همان یکپارچگی و همدلی به همراه محبت و دوستی است که در بین افراد و طبقات جامعه نمایان می شود. این موضوع در روابط اجتماعی مورد بحث قرار گرفته و بسیار حائز اهمیت است.علاوه بر آموزه های دینی، تاریخ نیز حکایت از آن دارد که در پرتو اتحاد و انسجام، ملت ها توانسته اند قله های بزرگ علم و پیشرفت را درعرصه های گوناگون فتح کنند.در نوشتار حاضر با الهام از کلام آسمانی وحی و نیز سخنان گهربار معصومین(ع) که برخاسته از وحی است، با نقش حیاتی و سازنده اتحاد ملی و انسجام اسلامی درروابط اجتماعی، آشنا می شویم. مطلب را با هم از نظر می گذرانیم:

فرهنگ غنی اسلام، ابعاد و زوایای گوناگون زندگی بشر را مورد توجه قرار داده و در هر مورد، اصول و آداب و احکام ویژه ای را ارائه نموده است که انسان با مراعات آنها می تواند درجات کمال را طی کند و سرانجام به سعادت مطلوب نایل آید.بحث از روابط اجتماعی یکی از مباحث مهم در زندگی مسلمانان است که موضوع وحدت امت اسلامی از فروع و زیرمجموعه های آن به شمار می رود.