قال الله الحکیم من اجل ذلک کتبنا علی بنی اسرائیل انّه من قتل نفساً بغیر نفس او فساء فی الارض فکانما قتل الناس جمیعاً و من احیاها فکانما احیی الناس جمیعاً .
گروهی از دانشمندان که غیرت دینی دارند به منظور جلب توجه جوانان و جذب قلوب ایشان که به حکم جوانی به هر چیز جدید ابراز علاقه شدید می کنند زیان بخش باشد یا مفید اصرار می ورزند که جوانان را به دین علاقه مند سازند و آنها را قانع کنند که دیانت اسلام همه شئون مادی را تصریحاً یا تلویحاً گفته و بیان کرده است و سپس شواهدی از آیات و روایات ذکر می کنند و در مقام تفسیر گفته اند و «بخلق مالا تعلمون » اشاره بسیار و طیاره است .
« یوم تأتی السماء بدخان » مبین خبر از گازهای سمی و کشنده است .
«انّا کنّا نستنخ ما کنتم تعلمون» نظر به ابزار سمعی و بصری داشته است ممکن است بگویید « فمن یعمل مثقال ذره خیراً یره » اشاره به شکافتن اتم و رسیدن به نتایج سودمند و صرف آن در راه خدمت عمومی بود « ومن بعمل مثقال ذره شراً یره » اشاره به استعمال آن در جنگ باشد و وسایل تخریبی ممکن است این تفاسیر با کمال خلوص نیت باشد ولی باید فراموش نکنیم که مشمول تفسیر به رأی نشود دین اسلام را این فضیلت کافی است که به هر چیز نافعی امر فرمود و از هر چیز زیانباری نهی کرد قرآن از قتل نفس و آدم کشی نهی کرد نه تنها به وسیله شمشیر و خنجر و تیر بلکه جلو آزادی و آبادی را گرفتن مردم را نادان گذاشتن و بیکار نگه داشتن نیز حکم کشتن است (1)

قال الله الحکیم من اجل ذلک کتبنا علی بنی اسرائیل انّه من قتل نفساً بغیر نفس او فساء فی الارض فکانما قتل الناس جمیعاً و من احیاها فکانما احیی الناس جمیعاً .
گروهی از دانشمندان که غیرت دینی دارند به منظور جلب توجه جوانان و جذب قلوب ایشان که به حکم جوانی به هر چیز جدید ابراز علاقه شدید می کنند زیان بخش باشد یا مفید اصرار می ورزند که جوانان را به دین علاقه مند سازند و آنها را قانع کنند که دیانت اسلام همه شئون مادی را تصریحاً یا تلویحاً گفته و بیان کرده است و سپس شواهدی از آیات و روایات ذکر می کنند و در مقام تفسیر گفته اند و «بخلق مالا تعلمون » اشاره بسیار و طیاره است .
« یوم تأتی السماء بدخان » مبین خبر از گازهای سمی و کشنده است .
«انّا کنّا نستنخ ما کنتم تعلمون» نظر به ابزار سمعی و بصری داشته است ممکن است بگویید « فمن یعمل مثقال ذره خیراً یره » اشاره به شکافتن اتم و رسیدن به نتایج سودمند و صرف آن در راه خدمت عمومی بود « ومن بعمل مثقال ذره شراً یره » اشاره به استعمال آن در جنگ باشد و وسایل تخریبی ممکن است این تفاسیر با کمال خلوص نیت باشد ولی باید فراموش نکنیم که مشمول تفسیر به رأی نشود دین اسلام را این فضیلت کافی است که به هر چیز نافعی امر فرمود و از هر چیز زیانباری نهی کرد قرآن از قتل نفس و آدم کشی نهی کرد نه تنها به وسیله شمشیر و خنجر و تیر بلکه جلو آزادی و آبادی را گرفتن مردم را نادان گذاشتن و بیکار نگه داشتن نیز حکم کشتن است (1)
هر فردی نماینده نوعی است از این رو قرآن شریف جنایت به فرد را جنایت به بشریت دانسته نه تنها به رابطه دینی یا ملی بلکه به سبب ارتباط انسانی و بشری و لذا وحدت بشری را تا آنجا برده است که عمل پیشینیان و متقدمین را به متأخرین نسبت داه نام ملت و امت را بر یک فرد اطلاق فرموده است .
نجات یک فرد نجات تمامی مردم است .
کسی که سبب شود فردی از مرگ رهایی بخشد و مردی را از مردن برهاند به همه افراد بشرخدمت کرده تو گویی همه افراد بشر را نجات و حیات و از اینجا دانسته می شود نکته تشبیه مقابل آن که کشتن یک تن مانند کشتن همه مردم جهان است یعنی اگر آن فرد خود خواه و خویشتن پرست که فقط به منظور اطفاء شهوت و دلخواه خود اقدام می کند اگر دست رسی بکشتن همه مردم داشت خودداری نمی کرد به دلیل آن که چون از عهده کشتن یک نفر بر می آید به ناروا مرتکب شد .
آیه قصاص .
آیه شریفه وجوب وحدت بشری را به این بیان شیرین گوش زد فرماید که بشریت باید برادر و مهربان و علاقه مند به یکدیگر شوند و از ضرر و زیان به قدم و زیان خودداری کنند قیام و اقدام به حق یک فرد کردن از نظر عضویت او در انجمن  انسانیت قیام به حقوق اجتماع است گروهی از این معنی لطیف و دقیق غافل مانده و تشبیه را مشکل دانسته اند حضرت امام سجاد (ع) در بیان نکته و لکم فی القصاص حیوه فرمودند :  اگر کسی بداند که در برابر آدم کشی و جنایت کشته خواهد شد چنین اقدامی نمی کنند و این فکر را در خود نمی پرورد و در نتیجه زندگی خود او و دیگران مصونیت پیدا می کند افراد ناراحت کمتر پیدا می شود و چنان جامعه با آسایش و آرامش زندگانی به سر می برند و این قصاص در مقابل کشتن جسم و بدن و محروم کردن از زندگی چند روز تن است و از این جنایت بالاتر و ازاین خیانت مهمتر آن کشتن غیر قابل جبران است که دیگر هرگز روی زندگی و حیات واقعی نمی بینند پرسیدند آن دیگر چه کشتن است فرمودند گمراه ساختن و کسی را از دین بیگانه کردن و از ولایت امیرالمومنین (ع) محروم نمودن است این است آن قتل حقیقی و کشتن معنوی و کیفر این گونه قتل دوزخ ابدی است .
و در دانــش آموزی دین سعادت جاودانی چه علوم دینــــی است که راه استفــاده از علوم مادی را می آموزد و به آنان دستور می دهد که این علوم را در خدمت بشر به کار برند نه در خیانت برای حیات و نجات بشر استخدام کنند نه برای مرگ نابودی بشر چه آنکه علم هم سلاح جنگ و سبب ننگ می شود و شعاء مهلک می سازد و موجب انهدام کاخ تمدن و انهدام نوع بشر می شود و عامل سعادت و رشد و رقاء و ابزار و اسباب تقدم و بقاء بشر
2) دین می گوید با علم و دانش چون ادیسون و انشتین استفاده کرد نه استعمارگران و دشمنان و نیز حضرت علی بن الحسین (ع) فرمود : گاهی بر مردی بر می خورید روش او را روشن می بینید و توجه شما را جلب می کند و چون سخن می گوید منطق زیبا و شیوای او به ضمیمه قیافه گرا و جذاب وی دل شما را می رباید و یا اگر با خضوع و نرمیهای اخلاقی شما را کاملاً گرم می کند مواظب باشید که شما  را با این همه نفریبد چه بسا ممکن است همه اینها دام و فریب باشد تا مالی به چند آورد و بر حرامی دست پیدان کند چه بسا مردم ضعف روحی دارند و ترسو هستند همه درها به روی آنان بسته است دین را دام خود قرار داده بدین جهت ظاهر خود را آراسته اند و پیوسته در حیله و مکر گشوده دام زرق و ریا گسترده باشند که بر حرام دست یابند .
ولکن مرد خدا کسی است که به جای پیروی نفس خود را پیرو فرمان خدا کند و خودی را بشکند و نیروی خود را در رضای خداوند بکار برد و خواری ذلت و انکسار با پروردگار را در قبول حق برتری دهد بر عزت و ریاست که در راه باطل بود و نیک بداند که این تحمل چند روزه و قبول رنج اندک سبب و عامل وسیله نجات و رستگاری دائم اوست و سعادت ابدی او را حاصل می شود و این خوشیهای ناپایدار که در متابعت هوا بود سرانجام جز رنج و الم نبود آن هم عذاب همیشگی و عقاب پیوسته و دائمی که در آرزوی مرگ و نیستی کند و خلاصه اینکه بنا به بیان امام سجاد (ع) مسلمانان یک خانواده هستند آن کس که بزرگتر است پدر و آنکه کوچکتر است فرزندان خانواده هستند به همین سبب هیچ یک از اهل یک خانواده راضی به ظلم و ستم بر دیگری نیستند .
تجاوز به حقوق دیگری و پرده دری را یک نوع گناه تلقی نموده و آنها را رعایت می نمایند مگر اینکه فریب شیطان را بخورند و خود را برتر و بهتر از اعضای دیگر خانواده بدانند و حقاً امروزه همه مسلمانان اعضای یک خانواده هستند نباید فریب شیطان زمان خود را بخورند بایستی بر دستور دینی و اسلامی عمل نمایند و شیاطین را ناامید نموده و بر محوریت قرآن و پیامبر (ص) حرکت نمایند و روز به روز قله های پیشرفت و ترقی را فتح نموده و خود و جوامع اسلامی را به جایگاه واقعی خود نزدیک نمایند ./ا

علی دشتکی

 
1- نقل از مرحوم آیتی
2-  نقل از سرمایه سخن

برداشت :سایت تبیان استان زنجان