تا به امروز اتحاد را از دیدگاههای مختلفی مثل اتحاد از دیدگاه قرآن ،از دیدگاه امام خمینی و...بررسی کردیم .امروز می خواهم اتحاد را در سیره ی علوی و از دیدگاه نهج البلاغه بررسی کنم.

1) اتحاد منتی از سوی خداوند :

امام علی (ع) در سخنانی شیوا و دلنشین خطاب به مردم جزیره العرب فرمود:((الا و انکم قد نفضتم ایدیکم من حبل الطاعه ، و ثلمتم حصن الله المضروب علیکم، باحکام الجاهلیه ، فان الله سبحانه قدا متن علی جماعه هذه الامه فما عقد بینهم من حبل هذه الالفه التی ینتقلون فی ظلها، و یاوون الی کنفها، بنعمه لا یعرف احد من المخلوقین لها قیمه ، لانها ارجح من کل ثمن))((آگاه باشید که شما هم اکنون دست از رشته اطاعت کشیدید، و با زنده کردن ارزش های جاهلیت، دژ محکم الهی را در هم شکستید، درحالی که خداوند بر این امت اسلامی بر «وحدت و برادری» منت گذارده بود، که در سایه آن زندگی کنند، نعمتی بود که هیچ ارزشی نمی توان همانند آن تصور کرد زیرا از هر ارزشی گران قدرتر، و از هر کرامتی والاتر بود.))همانگونه که می بینیم حضرت در این جمله کوتاه و عتاب آمیز خود ، اتحاد و وحدت را نعمتی از سوی خداوند دانسته که هیچ نعمتی را بالاتر و ارزشمند تر از آن در جهان بالاتر نمی داند .

۲) اتحاد بزرگترین نتیجه و دستاورد نبوّت و رسالت پیغمبر (ص ) :

امیر المؤمنین امام علی علیه السّلام در سه مورد از نهج البلاغه، بزرگترین دستاورد نبوت را ایجاد اتّحاد بیان میکند. پیغمبر اکرم (صلّی اللّه علیه و آله و سلّم) بیست و سه سال در میان مردم زندگی میکند، جنگ میکند، تبلیغ میکند، زجر و شکنجه می‏بیند و سرانجام مکتبی را که کاملترین مکتب از لحاظ اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و قضائی و همه ابعاد زندگی انسان تا قیامت است تأسیس میکند و از برکات این مکتب یکی اتّحاد است که برقرار می‏فرماید. امیر المؤمنین (علیه السّلام) در این خصوص می‏فرمایند: «قد صرفت نحوه افئدة الأبرار و ثنیت إلیه أزمّة الأبصار، دفن اللّه به الضّغائن و أطفأ به النّوائر، ألّف به إخوانا» بعد از این که پیغمبر اکرم (ص) دعوت خویش را اظهار کرد، دلهای نیکان و پاکان متوجّه او گشت، عنان دیده‏ها بسوی او کشیده شد و خداوند متعال به برکت وجود او کینه‏ها را دفن نموده و شعله‏های عداوت را که در سینه‏ها بود فرو نشاند و مردم را با اخوّت و برادری بهم الفت داد. ایشان همچنین در خطبه دیگری پس از بیان مجد و عظمت خداوند ، یکی از بعثت و ارسال پیامبر اسلا م را ایجاد اتحاد و از بین بردن تفرقه و پراکندگی خوانده است . ایشان در این خطبه می فرماید : او را( پیامبر (ص) ) با نور و روشنائی فرستاد و از میان مخلوقش برگزید و بر همه مقدم داشت، پراکندگی ها را وسیله او از بین برد و اتحاد و الفت ایجاد فرمود(مفاسد را ریشه کن و به جای آن مصالح گذاشت). (ترجمه خطبه شماره ۲۱۳)حضرت همچنین می‏فرماید: «فصدع بما أمر به و بلّغ رسالات ربّه فلمّ اللّه به الصّدع و رتق به الفتق و ألفّ به‏الشّمل بین ذوی الأرحام بعد العداوة الواغرة فی الصّدور و الضّغائن القادحة فی القلوب» پیغمبر برای انجام فرمان خدا قیام کرد، رسالت پروردگارش را ابلاغ نمود. خدا بوسیله او گسیختگی‏ها را التیام داد، فاصله‏ها را پیوستگی بخشید و بین خودشان یگانگی برقرار ساخت... و نیز به همین مضامین مطالبی را فرموده که در اینجا متن آنرا نقل میکنم: «إلی أن بعث اللّه سبحانه محمّداً رسول اللّه (ص) لإنجاز عدته و تمام نبوّته، مأخوذاً علی النّبیین میثاقه، مشهورة سماته، کریما میلاده، و أهل الأرض یومئذ ملل متفرقّة و أهواء منتشرة، و طرائق متشتّتةٌ، بین مشبّه للّه بخلقه، أو ملحد فی اسمه، أو مشیر إلی غیره، فهداهم به من الضّلالة، و أنقذهم بمکانه من الجهالة» بطور خلاصه حضرت اشاره می‏فرماید که خداوند به برکت وجود پیغمبر، مردم را از آن ضلالتی که داشتند و مختلف و متشتّت بودند، رهانید.

.............................................................

منابع:

  ۱ـ نهج البلاغه ـ محمد دشتی

۲ـ انسجام اسلامی در یک نگاه /نویسنده: نازخند - صبحی / روزنامه - جمهوری اسلامی